
Uierhygiëne bij koeien: 6 veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt
, door Michael van Wassem, 4 min lezen

, door Michael van Wassem, 4 min lezen
Een schone uier begint bij ligbed, handen en melkroutine. Lees de zes veelgemaakte fouten bij uierhygiëne en hoe je ze voorkomt.
Een uier die schoon en droog blijft, heeft minder kans op problemen. Toch gaat er in de dagelijkse routine vaak iets mis: een natte box, één doek voor meerdere koeien, een vieze dipbeker. Hieronder lees je de zes fouten die het vaakst voorkomen en wat je eraan doet.
Uierhygiëne draait om vier dingen: een schoon en droog ligbed, een schone uier en schone handen vóór het melken, een vaste melkroutine met schone hulpmiddelen en een melkmachine die regelmatig wordt gecontroleerd. Geen enkele maatregel geeft een garantie, want uierontsteking heeft meerdere oorzaken. Zie je een warme, dikke of pijnlijke uier, vlokken of waterige melk, bel dan je dierenarts.
Bacteriën uit mest, strooisel en van handen kunnen via de speen de uier bereiken. Hygiëne is daarbij één onderdeel naast voeding, huisvesting, melktechniek en de gezondheid van de koe zelf. Dat geldt voor een melkveebedrijf, maar ook voor een hobbyhouder met één of twee melkgevende koeien.
De uier ligt in het strooisel. Is dat nat of bevuild, dan begint de vervuiling al vóór het melken. Kniel in de box: voel je vocht door je broek, dan ligt de koe ook nat. Strooi regelmatig bij, verwijder natte plekken en let op ligboxen en looppaden.
Een doek of spons die van koe naar koe gaat, verspreidt vuil en bacteriën. Gebruik per koe een schone, bij voorkeur wegwerp doek en droog de spenen na het reinigen goed af. Natte spenen nemen vuil makkelijker mee.
Handen zijn een bekende route voor besmetting van koe naar koe. Draag wegwerphandschoenen en vervang ze als ze vuil of beschadigd zijn. Een schort of melkmouw houdt je kleding schoon en droog. Kijk in de collectie melkstal: handschoenen en schorten of naar de melkershandschoen.

Een dipbeker die vol vuil of oud middel zit, helpt niet. Maak de beker na elke melkbeurt schoon en vul hem met vers middel. Gebruik alleen een middel dat bedoeld is voor uierverzorging en volg altijd het etiket en het advies van je dierenarts of bedrijfsadviseur. Bekijk uierbranders en dipbekers voor het hulpmateriaal.
De eerste straaltjes geven een snelle indruk van de melk. Zie je vlokken, klonters, waterige of verkleurde melk, dan is dat een signaal. Voel ook aan de uier: warm, hard, dik of pijnlijk is reden om de dierenarts te bellen. Melk een koe met problemen als laatste en noteer wat je ziet, zodat je het kunt melden.
Versleten tepelvoeringen of een verkeerd afgestelde machine kunnen de spenen belasten. Laat de installatie volgens het advies van de leverancier of een erkend monteur regelmatig controleren en vervang slijtdelen op tijd.
💡 Tip: hang de checklist in de melkstal of bij de melkplaats. Een vaste volgorde voorkomt dat je onder tijdsdruk stappen overslaat.
⚠️ Bel de dierenarts bij een warme, harde of pijnlijke uier, bij vlokken, bloed of waterige melk, bij koorts of een koe die minder eet of slap is. Behandel niet zelf met middelen die je niet kent: een dierenarts bepaalt wat nodig is.
Kan goede hygiëne uierontsteking helemaal voorkomen?
Nee. Goede hygiëne verkleint de kans op vervuiling van de uier, maar uierontsteking heeft meer oorzaken. Er is geen garantie.
Moet ik ook als hobbyhouder dippen?
Of dippen zinvol is, hangt af van je situatie. Bespreek dit met je dierenarts en volg het etiket van het middel.
Welke handschoenen zijn geschikt?
Wegwerphandschoenen van nitril zijn gangbaar. Kies de maat die goed zit en vervang ze bij vuil of schade.
Hoe vaak moet de melkmachine gecontroleerd worden?
Volg het advies van de leverancier of een erkend monteur. Vraag je dierenarts of bedrijfsadviseur ook om mee te kijken.
Houd het ligbed droog, reinig de uier met een schone doek per koe, draag schone handschoenen, gebruik een schone dipbeker volgens het etiket, bekijk de eerste melk en laat de melkmachine controleren. Bij een afwijkende uier of melk: dierenarts.
Uierhygiëne zit in kleine, steeds terugkerende handelingen. Wie ze vastlegt in een routine, maakt het zichzelf makkelijker en de koe gezonder. Zoek je hulpmiddelen? Bekijk de collectie uierverzorging voor rundvee.
⭐ Voeg Fidello toe als voorkeursbron in Google