Speen of open emmer? Zo kies je een kalverdrinkemmer
, door Michael van Wassem, 4 min lezen
, door Michael van Wassem, 4 min lezen
Een kalf wil zuigen. Lees wanneer een emmer of fles met speen de betere keuze is, hoe je de juiste speen kiest en hoe je alles hygiënisch houdt.
Een kalf drinkt niet zomaar melk: het wil zuigen. Daarom is de keuze tussen een open emmer, een emmer met speen of een fles meer dan een kwestie van gemak. Deze koopgids helpt je kiezen, of je nu één kalf hebt of een hele groep.
💡 Kort gezegd: voor de meeste kalveren past een emmer of fles met speen beter dan een open emmer, omdat het kalf dan kan zuigen zoals het van nature doet. Een open emmer is eenvoudiger schoon te maken, maar biedt geen zuigmoment. Wat voor jouw bedrijf past, bespreek je het best met je dierenarts of voederadviseur.
Jonge kalveren hebben een sterke zuigbehoefte. Bij het zuigen sluit een soort geul in de slokdarm (de slokdarmgoot), zodat de melk rechtstreeks naar de lebmaag gaat. Bij slurpen uit een open emmer is dat minder vanzelfsprekend. Een speen ondersteunt dus het natuurlijke drinkgedrag. Zuigen is ook een kwestie van welzijn: kalveren die onvoldoende kunnen zuigen, gaan soms zuigen aan andere kalveren of aan voorwerpen.
| Type | Handig bij | Let op |
|---|---|---|
| Open emmer | Eenvoudig, makkelijk te reinigen | Geen zuigmoment; het kalf moet uit de emmer slurpen |
| Emmer met speen (rond of met twee platte zijden) | Meerdere kalveren, ophangen aan een hek of boxwand | Speen en koppeling regelmatig controleren |
| Drijfspeen | Drinken uit een open emmer zonder speen in de wand | Goed schoonmaken, ook het slangetje |
| Fles met speen (1 tot 2,5 liter) | Eén kalf of een zwak kalf; je ziet precies hoeveel het drinkt | Meer handwerk bij grotere groepen |
| Feeder met zachte speen (2,5 of 4 liter) | Gecontroleerd voeren met een grote opening | Controleer de maat en het type speen |
Spenen verschillen in lengte (bijvoorbeeld 100 of 125 mm), in kleur en in hardheid. Bij veel fabrikanten zegt de kleur iets over de hardheid of de grootte van de opening. Kies bij nabestellen daarom dezelfde variant als waaraan je kalveren gewend zijn en volg de omschrijving van de fabrikant. Een zachtere speen drinkt makkelijker, een stevigere remt een gulzig kalf af. Vervang een speen zodra hij scheurt, zacht wordt of het gaatje groter wordt.
Alles voor de kalveropfok vind je bij kalveropfok. Zoek je alleen een speen of emmer, ga dan direct naar kalverdrinkemmers & spenen. Melk en bijpassend materiaal staan bij kalvermelk & drinkemmers.
Melkresten zijn een goede voedingsbodem voor bacteriën. Spoel emmers, flessen en spenen daarom na elke voeding en laat ze goed drogen. Een flesborstel helpt bij randen en schroefdraad. Hygiëne is een belangrijk aandachtspunt, maar geen garantie. Heeft een kalf diarree, koorts of drinkt het niet, bel dan je dierenarts.
Is een open emmer verboden?
Hier geef ik geen juridisch oordeel over. Controleer de actuele regels bij RVO en overleg met je dierenarts.
Hoe vaak moet ik een speen vervangen?
Zodra hij scheurt, zacht wordt of het gaatje groter is geworden. Houd een paar reservespenen achter de hand.
Past elke speen op elke emmer?
Niet altijd. Kies dezelfde maat als je huidige speen en controleer de bevestiging.
Wat is een drijfspeen?
Een speen die op de melk drijft en de melk via een slangetje opzuigt. Zo kan een kalf ook uit een open emmer drinken.
Een speen sluit aan bij het natuurlijke zuigen van een kalf. Kies de emmer of fles die past bij het aantal kalveren, let op speenmaat en -hardheid, houd reservespenen klaar en spoel alles na elke voeding. Bij ziekte of twijfel hoort de dierenarts erbij. Bekijk het aanbod bij kalverdrinkemmers & spenen.
Bronnen om verder te lezen: Gezondheidsdienst voor Dieren (GD), Wageningen University & Research en je eigen dierenarts. Regelgeving verandert; controleer die bij RVO.